در این ویدیو، بیمار خانمی را مشاهده میکنید که یک هفته از عمل تعویض مفصل همزمان دو زانوشان توسط دکتر شریفزاده، جراح و متخصص ارتوپدی میگذرد. برای این بیمار، عمل تعویض مفصل دو طرفه (همزمان برای هر دو پا) انجام شده است، زیرا زانوهای ایشان دچار انحراف شدید بود و با هدف جلوگیری از ایجاد اختلاف طول اندام، تصمیم به انجام عمل دوطرفه گرفته شد. در معاینه کنونی، دامنه حرکتی مناسبی دارند و بیمار از نتیجه عمل، رضایت کاملی دارد. در ادامه، به این پرسش متداول که تعویض مفصل همزمان دو زانو برای چه افرادی توصیه میشود و مزایا و معایب انجام عمل به صورت دوطرفه چیست پاسخ داده ایم. با ما همراه باشید.
تعویض مفصل همزمان دو زانو (دو طرفه) برای چه افرادی انجام میشود؟
تعویض مفصل همزمان دو زانو (دوطرفه) نیازمند شرایط خاصی است. در درجه اول، زمانی که ضرورت پزشکی وجود ندارد، بهتر است از انجام تعویض مفصل دوطرفه پرهیز شود. اما در برخی موارد، انجام عمل دوطرفه توجیهپذیر است؛ برای مثال وقتی انحراف زانو در هر دو طرف شدید باشد و انجام عمل یکطرفه باعث ایجاد اختلاف قابلتوجه در طول اندامها شود که این مسئله میتواند راه رفتن و روند بازتوانی پس از عمل را با مشکل مواجه کند. در چنین شرایطی، انجام تعویض مفصل دوطرفه میتواند منجر به بازتوانی بهتر و الگوی راه رفتن مناسبتر بیمار شود.
با این حال، بیمار باید شرایط مناسبی داشته باشد؛ از جمله سن بسیار بالا نداشته باشد، دچار بیماریهای جدی قلبی نباشد، دیابت کنترلنشده نداشته باشد و چاقی شدید وجود نداشته باشد. بهطور کلی، فاکتورهای خطری که احتمال بروز عوارض را افزایش میدهند باید تا حد امکان وجود نداشته باشند. در عین حال، حتی در بهترین شرایط نیز باید توجه داشت که تعویض مفصل دوطرفه همواره نسبت به عمل یکطرفه با خطرات بیشتری همراه است.
مزایا و معایب تعویض مفصل همزمان دو زانو چیست؟
تعویض مفصل همزمان دو زانو هم مانند تعویض مفصل تک زانو مزایا و معایبی دارد که در ادامه به آنها میپردازیم:
مزایا تعویض مفصل همزمان دو زانو
- زمان بستری کمتر: در حالی که ممکن است مدت زمان بستری در بیمارستان در تعویض همزمان دو زانو، نسبت به تعویض تک زانو، کمی بیشتر باشد (به عنوان مثال، 4 روز در مقابل 6 روز با دو عمل جداگانه)، اما نکتهی مهم این است که بیمار تنها یک بار نیاز به تحمل درد و ناراحتی بستری شدن خواهد داشت.
- مرخصی کمتر: در عمل تعویض مفصل زانو، بیمار نیازمند مرخصی طولانیمدت از کار برای بهبودی کامل است. با این حال، در روش تعویض همزمان هر دو مفصل زانو، بیمار تنها یک دوره نقاهت را تجربه میکند و در نتیجه، امکان بازگشت زودهنگام به فعالیتهای شغلی و روزمره فراهم میشود. این مسئله از اهمیت ویژهای برای افرادی برخوردار است که حفظ درآمد و انجام امور روزانه برایشان حائز اهمیت است. به طور معمول، بیماران پس از گذشت ۴ تا ۶ هفته قادر به بازگشت به محل کار خود هستند.
- فیزیوتراپی کمتر: فیزیوتراپی نقش حیاتی در روند بهبودی پس از جراحی تعویض مفصل زانو ایفا میکند. در روشهای تعویض مفصل زانو به صورت جداگانه، بیمار ملزم به گذراندن دو دوره فیزیوتراپی خواهد بود. اما در روش تعویض همزمان هر دو مفصل زانو، تمامی جلسات فیزیوتراپی به توانبخشی هر دو زانو اختصاص داده میشود و در نتیجه، تعداد کل جلسات فیزیوتراپی کاهش مییابد (به طور معمول، ۲ تا ۳ بار در هفته به مدت ۸ هفته).
- بازگشت سریعتر به فعالیتها: پس از اتمام دوره فیزیوتراپی، امکان بازگشت به کار و انجام فعالیتهای مورد علاقه وجود دارد. این نکته بهویژه برای افرادی که به سبک زندگی فعال اهمیت میدهند، بسیار حائز اهمیت است. در مقابل، بیمارانی که تحت عمل جراحی جداگانه قرار میگیرند، ممکن است پس از بهبودی زانوی اول، با احساس ناامیدی مواجه شوند، زیرا باید برای انجام عمل جراحی دوم نیز آمادهسازیهای لازم را انجام دهند.
- صرفهجویی در هزینه: از جنبه اقتصادی نیز، تعویض همزمان هر دو مفصل زانو میتواند به صرفهجویی در هزینهها کمک کند. هزینههای مربوط به عمل جراحی، بستری در بیمارستان، فیزیوتراپی و تهیه داروها در این روش معمولاً نسبت به انجام دو عمل جداگانه کمتر است. این موضوع برای افرادی که فاقد بیمه هستند یا بیمه آنها پوشش کاملی برای این نوع عملها ارائه نمیدهد، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
در صورتی که قصد انجام عمل تعویض مفصل زانو را دارید، دکتر شریفزاده توضیحات جامع و کاملی درباره تمام موضوعات مرتبط با این جراحی ارائه کردهاند. این مطالب شامل هر آنچه که لازم است درباره تعویض مفصل زانو بدانید بوده و میتواند برای شما بسیار مفید و کاربردی باشد.
معایب تعویض مفصل همزمان دو زانو
- خونریزی بیشتر و نیاز به تزریق خون: در طول جراحی تعویض مفصل زانو، خونریزی امری اجتنابناپذیر است. با این حال، در روش تعویض همزمان هر دو زانو، حجم خونریزی به طور قابل توجهی افزایش مییابد. این امر به دلیل انجام عمل جراحی بر روی دو مفصل به طور همزمان و نیاز به ایجاد برشهای بزرگتر برای دسترسی به مفصلها است.
- افزایش خطر عوارض: هر عمل جراحی، حتی آنهایی که ریسک کمتری دارند، با احتمال بروز عوارض همراه هستند. تعویض همزمان هر دو مفصل زانو، به دلیل اینکه دو زانو همزمان است، نیاز به مدت زمان طولانیتر جراحی دارد ، میتواند خطر بروز این عوارض را افزایش دهد. برخی از عوارضی که ممکن است در این روش جراحی رخ دهند آمبولی ریوی، عفونت، آسیب به اعصاب یا عروق خونی و التهاب مفصل است.
- بستری در مرکز توانبخشی: پس از انجام عمل تعویض همزمان مفصل زانو، بسیاری از بیماران جهت تسهیل روند بهبودی، به مراکز توانبخشی ارجاع داده میشوند. این مراکز، طیف گستردهای از خدمات را ارائه میدهند، از جمله مراقبت بعد از عمل به صورت شبانهروزی، تامین وعدههای غذایی، انجام فیزیوتراپی و فراهم آوردن فرصتی برای تعامل و تبادل تجربیات با سایر بیمارانی که تحت عمل تعویض مفصل همزمان دو زانو قرار گرفتهاند. با این حال، لازم به ذکر است که بستری در مراکز توانبخشی نیز ممکن است با چالشهایی همراه باشد، از جمله هزینههای نسبتاً بالا که ممکن است تحت پوشش بیمه قرار نگیرند و یا افزایش احتمال ابتلا به عفونت به دلیل محیط جمعیتی این مراکز.
- طولانی شدن زمان بیهوشی: تعویض همزمان هر دو مفصل زانو، به دلیل حجم کاری بیشتر، نیازمند زمان جراحی طولانیتری نسبت به تعویض تک زانو است. این امر به معنای آن است که بیمار مدت زمان بیشتری را تحت بیهوشی عمومی خواهد بود. افزایش مدت زمان بیهوشی، به طور بالقوه خطر بروز عوارض مرتبط با بیهوشی را نیز افزایش میدهد. این عوارض میتوانند شامل مشکلات تنفسی، اختلالات قلبی، گیجی باشند.
- مشکل در حفظ تعادل: به دلیل آن است که هر دو پا به طور همزمان تحت عمل جراحی قرار گرفتهاند و فرد قادر به تکیه بر یک پای ثابت برای حفظ تعادل نیست این وضعیت میتواند روند بهبودی و توانبخشی را طولانیتر و دشوارتر نموده و خطر افتادن و آسیبدیدگی را افزایش دهد.
اگر شما نیز به دلیل درد شدید زانو، محدودیت حرکت یا مشکلات ناشی از ساییدگی مفصل قادر به انجام فعالیتهای روزمره نیستید، میتوانید برای ارزیابی دقیق و مشاوره تخصصی با دکتر شریفزاده تماس بگیرید.
