بعد از شکستگی استخوان؛ بدن بلافاصله بعد از آسیب، مجموعهای از فرایندهای ترمیمی را آغاز میکند تا محل شکستگی دوباره به یک استخوان پایدار تبدیل شود. در فیلم جوش خوردن استخوان میتوان این فرایند را بهصورت مرحلهبهمرحله مشاهده کرد؛ از ایجاد هماتوم در ساعات ابتدایی تا تشکیل استخوان جدید و بازسازی تدریجی ساختار آن.
فیلم جوش خوردن استخوان
در لحظه شکستگی، رگهای خونی اطراف استخوان آسیب میبینند و در محل شکستگی خونریزی ایجاد میشود. خون جمعشده در اطراف دو قطعه استخوان، هماتوم شکستگی را تشکیل میدهد. این هماتوم محیطی است که سلولها و مواد مورد نیاز برای شروع ترمیم در آن تجمع پیدا میکنند. در همین مرحله، بدن واکنش التهابی خود را فعال میکند. سلولهای مختلف به محل آسیب میروند، بافتهای آسیبدیده را پاکسازی میکنند و شرایط را برای ساخت بافت جدید و درمان شکستگی آماده میسازند.
تشکیل بافت ترمیمی؛ اولین پل بین دو قطعه استخوان
پس از مرحله اولیه، بدن شروع به ساخت یک بافت ترمیمی در اطراف محل شکستگی میکند. این بافت که به آن کالوس اولیه یا کالوس نرم گفته میشود، بهتدریج فضای میان دو قطعه استخوان را پر میکند. در این مرحله هنوز استخوان به استحکام قبل از شکستگی نرسیده است، اما یک پل موقت میان دو قطعه ایجاد شده که پایه ادامه فرایند ترمیم است. با گذشت زمان، این بافت نرم به ساختاری سختتر تبدیل میشود و استخوان جدید در محل شکستگی شکل میگیرد.
تشکیل استخوان جدید
با ادامه روند ترمیم، کالوس نرم به سمت تشکیل کالوس سخت پیش میرود. در این مرحله، بافت استخوانی جدید در محل شکستگی ساخته میشود و اتصال دو قطعه استخوان استحکام بیشتری پیدا میکند. البته این استخوان تازهتشکیلشده هنوز دقیقاً شبیه استخوان طبیعی و سالم نیست. شکل آن ممکن است نامنظم باشد و ساختار داخلی آن نیز با استخوان اصلی تفاوت داشته باشد وهنوز استخوانی که شکسته آسیب پذیر باشد. به همین دلیل، فرایند ترمیم بعد از ایجاد اتصال اولیه همچنان ادامه پیدا میکند.
بازسازی استخوان بعد از جوش خوردن
پس از اینکه محل شکستگی به اندازه کافی پایدار شد، بدن وارد مرحله بازسازی میشود. در این مرحله، استخوان جدید بهتدریج تغییر شکل میدهد و ساختار آن به وضعیت طبیعی نزدیکتر میشود. این روند ممکن است ماهها ادامه داشته باشد تا استخوان مثل اول شود. با بازسازی تدریجی، بخشهای اضافی استخوانی که در اطراف محل شکستگی ایجاد شدهاند کاهش پیدا میکنند و استخوان به شکل و ساختار مناسبتری میرسد.
اگر دچار شکستگی شدهاید و درباره روند درمان، جوش خوردن استخوان یا مراقبتهای بعد از شکستگی سؤال دارید، دکتر شریفزاده در پادکستهای خود به بسیاری از سوالات و موضوعات رایج درباره شکستگی استخوان پاسخ دادهاند. برای شنیدن این پادکستها، میتوانید از طریق لینک زیر اقدام کنید.
چه عواملی روی جوش خوردن استخوان تأثیر دارند؟
سرعت و کیفیت جوش خوردن استخوان در همه افراد یکسان نیست. نوع و محل شکستگی، میزان جابهجایی قطعات، وضعیت بافتهای اطراف شکستگی و شرایط عمومی بدن میتوانند بر روند ترمیم تأثیر بگذارند. همچنین ثابت نگه داشتن مناسب محل شکستگی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا حرکت بیش از حد دو قطعه استخوان میتواند روند تشکیل استخوان جدید را مختل کند.
نوع شکستگی و شرایط بیمار در انتخاب روش درمان و پیگیری روند جوش خوردن استخوان اهمیت زیادی دارد. برای مشاوره و دریافت نوبت با دکتر شریفزاده، جراح و متخصص ارتوپد در تماس باشید.
