به نام خدا دکتر سیدرضا شریفزاده هستم جراح و متخصص ارتوپدی، توی ویس کوتاه میخوام در خصوص یکی از مشکلات و نگرانیهای شایع والدین در خصوص کودکان، نوزادان و شیرخوارانشون هست که همون پای پرانتزی باشه مختصر صحبت بکنم.
پای پرانتزی تا چه سنی طبیعی است؟
نکتهای که اول باید بهتون بگم اینه که راستای اندام تو سنین مختلف میزان انحرافش و راستاش کاملاً متفاوته. نوزاد وقتی که به دنیا میاد در بدو تولد اندام کاملاً پا راستای پرانتزی داره و به تدریج این پای پرانتزی کاهش پیدا میکنه و حدود سن 3 سالگی به حداکثر ضربدری بودن خودش میرسه و در سن 3 سالگی مختصر اندام در حالت ضربدری قرار گرفته و بعد از 3 سالگی به تدریج دوباره راستای اندام به سمت پرانتزی میره و حدود شش هفت سالگی تا ۱۲ سالگی راستای طبیعی پیدا میکند. بنابراین اینکه ما از پای پرانتزی صحبت میکنیم در حقیقت سن بسیار اهمیت داره. اگر بدو تولد پای نوزاد پرانتزی باشه پس این یافته کاملا طبیعی هستش تا سن 3 سالگی ولی یه سری مسائل هستش که برای ما ممکنه که اهمیت داشته باشه.
چه زمانی باید به پرانتزی بود پای کودک اهمیت بدهیم؟
مثلا اگر عدم تقارنی در بین پرانتز بودن دو تا اندام وجود داشته باشه یعنی یک پا راستای پرانتزی بیشتری داشته باشه خب این توجه ما رو جلب میکنه و نگران میشیم که ببینیم آیا زمینهای وجود داره یا نداره یکی دیگه از مسائلی که اهمیت داره اینه که مواردی که شدتش خیلی زیاد باشه یعنی زمانی که نوزاد پاشو به هم میچسبونیم پای پرانتزی اونقدر شدید باشه و انحراف اونقدر شدید باشه که کف پا هم به هم بچسبه یعنی در موارد شدید هم ما رو یکم نگران میکنه و باید علتشو بررسی بکنیم یا اگر همراه با علائم دیگه باشه اگر همراه با محدودیت حرکتی باشه، دفورمیتی سایر مفاصل باشه این هم برامون اهمیت داره در غیر این صورت پای پرانتزی تا سن 3 سالگی را در حقیقت طبیعی تلقی میکنیم و اگر سن سه سالگی نوزاد یا بچه یا کودک همچنان پای پرانتزیش باقی بمونه دیگه باید بررسی بشه.
علت پای پرانتزی در کودکان
از علتهایی که منجر به پای پرانتزی در نوزادان و کودکان میشه شایعترین علتش وراثته. خیلی از اوقات ممکنه به صورت ژنتیکی زمینه پای پرانتزی وجود داشته باشه خیلی از اوقات ممکنه پا تا آخر عمرشون مشکلی براشون ایجاد نکنه چیزی که برای ما اهمیت داره موارد اکتسابی هستش که سردسته اونها کمبود ویتامین D هست که منجر به نرمی استخوان میشه یا راشیتیسم، که به همین دلیل هستش که از بدو تولد از ۱۵ روزگی به بعد ما قطره ویتامین D را حتماً برای بچه شروع میکنیم و اگر اون مواردی که خدمتتون عرض کردم یعنی بعد سه سالگی یا موارد شدید یا مواردی که همراه با عدم تقارن هست وجود داشته باشه یکی از مسائلی که بهش شک میکنیم کمبود ویتامین D هستش یه بیماری دیگهای هم که ممکنه به صورت ناشایع ای منجر به پای پرانتزی بشه در بلانت دیزیزه (Blount’s disease) که اختلالی تو صفحه رشد سمت داخل استخوان هست که صفحه داخلش رشدش کمتر میشه و سمت خارج رشد بیشتری میکنه و بنابراین منجر به اختلال راسته پرانتزی میشه که اینجور موارد هم خیلی از اوقات درمانش درمان جراحی هستش چه موارد خفیف و مواردی که در سن پایینتر باشه ممکنه که استفاده از بریس هم کمک کننده باشه ولی یه عمل جراحی خیلی کوچیک ما میتونیم صفحه رشدی که بیشتر رشد میکنه رو متوقف بکنیم و راستای اندام رو به حالت طبیعی برگردونیم بنابراین به صورت خلاصه باید خدمتتون عرض بکنم پای پرانتزی تو سن زیر سه سال کاملا فیزیولوژیک هست اگر اون علائمی که خدمتتون عرض کردم یعنی عدم تقارن، محدودیت حرکتی، دفرمیتی شدید داشته باشه بهش توجه میکنیم ولی بعد از سن سه سالگی باید دنبال علتش بگردیم.
